Wednesday, October 12, 2022

THE THIRSTY CROW

Once upon a time, there lived a crow in the forest. One day, it flew high up in the sky and flew and flew while it was on a journey.

Then it felt a lot of thirst. Despite the fact that it sought water from everywhere, it could not see any sign of water. However, the crow has not lost all hope but continued with the search for water.

Eventually, it has seen a very beautiful house somewhere in the middle of the forest. There might be some water in that house. It thought. 'I must go there and look for water to drink from that house'. The crow decided.

It landed on the roof of the house and glanced at the compound of the house. Luckily, the crow saw a pot with some water in it inside the compound. It landed on the edge of the pot but could not drink the water as the level of the water was down in the pot. The level of the water was low.

After so many trials,it could not achieve to reach the water and drink it. The crow thought hard to find ways and means of drinking that water since there was no other water available around. Finally, the crow got a very brilliant idea. It thought of putting some pebbles in it so as to displace the water from down the pot so as to raise its level up inside the pot.

It put pebble after pebble after which the water level rose to where it could drink. The crow was very happy and excited. It laughed a lot with a joy. 'Aah aaah, aaaah'. It has drunk the water till it quenched its thirst. The crow's friends arrived and quenched their thirst as well.

So many other birds arrived, landed and have drunk the water and were happy and excited as well. They were overjoyed. They thanked the crow for finding the water and allowing them to drink and quench their thirst as well.

They flew to their destinations while very happy.

Questions:

1. After feeling thirsty, what did the crow do?

2. From where has the crow sought water?

3.What has the crow eventually seen?

4.Why has the crow put some pebbles into the pot?

5. Once it quenched its thirst, what has the crow done?

6. For what reason have the other birds came there as well?

7. Why have the other birds thanked the crow?

8. What lesson can be learnt from this story?

Wednesday, October 5, 2022

Eeygii Dhuuniga Ahaa

Beribaa waxaa jiray eey aad u huunguri weyn oo dhuuni ah magaciisana la oran jiray Mooge.

Maalin ayaa waxaa uu go'aan ku gaaray inuu aad u daydayo wax uu cuno oo ku habboon isla markaana deeqa ilaa uu dhargo. Ugu dambeyn wuxuu ku soo baxay laf meel taala.

Laftii ayuu qaatay mana aysan jirin cid kale oo ku qabsatay laftaas. Hareerihiisa wax kale oo xayawaano ah oo ku sugnaa majirin. Laftii ayuu durba la booday wuuna cararay asagoo ku faraxsan lafta uu soo helay.

Wuxuu ku fakaray inuu la aado meel jawigeedu daggan yahay oo uu ku cuno lafta oo wax kale oo ka ag sharqamaya aysan jirin si wax kale aysan ula qeybsan inta kusoo baxaan. Wuxuu dabadeen soo gaaray webi buundo dul mareyso.

Wuxuu bilaabay inuu buundada maro oo dhanka kale aado. Laakiin markii uu dhexda buundada marayo, ayuu biyaha ka dhex arkay humaagiisa. Wuxuu mooday in uu biyaha kujira eey kale oo laf kale isna afka ku wata.

Wuxuu aad u hunguriyeeyay inuu sidoo kale helo laftaas uu ismoodsiiyay. Wuxuu isku xanaajiyay eeygii kale ee uu ismoodsiiyay inuu biyaha kujiro oo ku qeyliyay, 'wah,wah, wah, wah wah wah'. Laakiin durba markii ugu horreysay ee uu afka kala qaadayba waxaa ku dhacday biyaha laftii uu sitay oo uufka kusoo qaatay 'tumbuluw'.

Biyaha salkooda ayay dhex tiimbatay. Horay ayaa loo yiri, 'wax badso wax beelbey leedahay'. Aad ayuu u carooday oo murugo ayaa gashay kadib markii laftii ay biyaha dhex quustay. Madaxa ayuu xoqday ciil iyo walbahaar daraadood.

Wuxuu lumiyay wixii kaliya ee uu haystay ee uu cuni lahaa.

1. Magaca eeyga dhuuniga ah muxuu ahaa?

2.Muxuu helay eeygu?

3.Cid kale oo ku qabsatay laftiisa miyaa jirta markii uu soo helay?

4.Ugu dambeyn halee ayuu soo gaaray eeygu?

5. Muxuu biyaha dhexdooda ka arkay eeygu?

6. Humaag maxaa laga wadaa ama loola jeedaa?

7. Maxaa dhacay markii uu afka kala qaaday?

8. Dhuuni waa maxay amase maxaa loola jeedaa?

9. Maahmaahdee ku wanaagsan sheekadaan?

SHEEKADA TUKIHII OOMANAA

Bari hore waxaa jiray tuke. Waxaa uu kunoolaa keymaha qeyb ka mid ah dunidaan aanu joogno. Maalin maalmaha ka mid ah ayaa tukuhu uu aad u duulay saacado badan asagoo safar ah.

Intaa kadib harraad ayaa uu kax noqday, macnaha aad ayuu u oomay. Meel walba oo duurka ah ayaa uu biyo ka raadiyay. Laakiin muddo dheer wax biyo ah ma uusan helin. Laakiin ma uusan rajo beelin ee waxaa uu sii waday iyo daydayo biyo.

Ugu dambayn wuxuu arkay guri meel kuyaala oo aad u qurux badan. Wuxuu ku dagay guriga dhaladiisa sare oo hoos u soo eegay. Daaradda guriga ayaa waxaa uu ka arkay aashuun biyo ay ku jiraan. Qarkiisa ayuu ku fariistay ashuunka, laakiin waxaa u suurta gali wayday inuu afka la gaaro biyaha oo uu cabbo maadaama biyuhu salka hoose oo ashuunka ay kujireen ayna yaraareen.

Kadib markii uu isku dayo badan sameeyay si uu u gaaro biyaha laakiin uu awoodi waayay inuu gaaro biyaha ayaa uu galay fakaridtaan aad u dheer. Waxaa uu ka fakarayay mar sidii uu ku cabbi lahaa biyaha.

Ugu dambeyn wuxuu helay fikrad wanaagsan oo ah inuu dhagax ku rido ashuunka si biyuhu kor ugu soo kacaan. Dhagaxaan badan markii uu ku riday, biyihii ayaa sare usoo kacay oo soo gaaray afka ashuunka.

Aad ayuu u farxay. Wuu qoslay, 'aah aaah, aaaah'. Biyihii ayuu cabbay ilaa oonkii uu ka ba'o oo uu harraad beelay kana dhargay biyo calooshana uu ka buuxiyay. Waxaa uu intaa kadib u yeeray dhammaan saaxiibadii si ay biyaha u cabaan.

Shimbiro badan oo kale ayaa yimid oo biyihii ayay cabbeen oo waa ku oon baxeen aad iyo aadna waa u farxeen iyana. Waxay u mahad celiyeen tukihii oo amaaneen kadibna ayagoo faraxsan ayay duuleen.

1. Markii uu oomay tukuhu muxuu sameeyay?

2. Oon ayuu kax noqday maxay la macno tahay?

3.Ugu dambeyn muhuu tukuhu arkay?

4.Waa maxay sababta uu dhagaxyada ashuunka biyaha ugu ridriday?

5. Markii uu oonkii ka baxay, muxuu yeelay tukuhu?

6. Waa maxay sababta shimbiro kale ay meeshaa u yimaadeen?

7. Waa maxay sababta ay shimbiraha kale ugu mahadnaqeen tukaha?

8. Maxaa cashar ah oo laga baran karaa sheekadaan?


Tuesday, October 4, 2022

THE HARE AND THE TORTOISE

Once upon a time, there was a hare who was quick and speedy when running. He used to boast that no one could beat him in a race.

'I can cover a long distance within a short period of time'. That is what it used to say. However, tortoise who is known for slowness could NOT withstand the boastful hare's remark. He was overwhelmed by the hare's mentality. So, the tortoise challenged the hare to a race between them. 

'Let's compete each other in a marathon so that we can know who wins'. The tortoise suggested and the hare accepted in a shock. All the wildlife animals decided to become their spectators.

They included, the lion, the cheetah, the Leopard, the tiger, hyena, the wolf, the elephant, the Buffalo, the hippo, the rhino, you name them.  One, two, three, set, go! The hare was ahead the tortoise a way away when it sat under a tree to rest. After all, the tortoise was much slower.

He thought when the tortoise was nearer, it would dash and finish the race before it. The hare glance back and said, 'how do you expect to win this race with that slow pace? Hhhh, you can't'. But he thought he could even take a nap but suddenly fell asleep.

The hare thought it had ample time to rest and sleep briefly. But the tortoise never slept or stopped. It walked and walked up until it crossed the finishing line. All of the other animals clapped for the success of the tortoise in the race.

They cheered loudly in that the hare woke up, stretched and yawned. 'AAAH'. It dashed towards the finishing line, but it was too late. Alas, the tortoise was already on the other side of the finishing line. The other animals started teasing it and praised the tortoise.

The hare has never again in its life boasted that it could run faster than any other animal.

Questions:

1. How fast was the hare? Was he faster than other animals especially the tortoise?

2. How has the hare boasted before the race?

3. The tortoise could not withstand what?

4. What has the tortoise suggested?

5. Which animals have come to watch the race between the hare and the tortoise?

6. Why do you think the hare thought it had an ample time to rest or take a nap?

7. How far has the tortoise gone in the race?

8. Why have the other animals cheered?

9. After it has woken up, what has the hare done?

10. Why have the other animals teased the hare?

11. Has the hare never boasted again or it continued to boast even after the race?

DIIN IYO BAKAYLE

Waabaa waxaa jiray bakayle aad iyo aad u dheereeya.

Wuxuu ku faani jiray sida uu oradka u yaqaano uuna kartida ugu leeyahay in uu masaafo dhan jaro muddo yar gudaheed. Diin ayaa waxaa soo karay faankiisa oo yiri 'aan tartano haddii aad dheereyso waaba la ogaane'.

Dhammaan xayawaannadii duur joogta ahaa ayaa usoo daawasho tagay tartankooda. Bakaylihii ayaa cabbaar wadadii lagu tartamaayay ku orday oo ka dheereeyay diinka sidii la filaayay. Laakiin geed hoostiis ayuu fariistay asagoo isleh hadhoow markuu kuu soo dhawaado ayaa ka dheereyn doontaa mar kale oo aad xarriiqa ugu dambeeya uga hormari doontaa.

Dib ayuu u jalleecay bakaylihii oo ku yiri, 'sidee ayaad u filan kartaa inaad tartankaan iiga guuleysato adigoo sidaa u gaabinaya?' Wax yar ayuu is yiri bakaylihii seexo inta uu diinku kasoo dhawaanayo laakiin hurdo dheer ayuu galay oo la tagtay durba.

Wuxuu malaynayay inuu haysto waqti dheer oo uu ku nasan karo. Diinkii ayaa socday oo socday mana uusan istaagin ilaa uu ka tallaabay xarriiqa ugu dambeeya ciyaarta! Xayawaannadii ayaa mar qura sacab iyo sawaxan isku daray waxayna bilaabeen inay u dabbaal dagaan guusha diinka.

Hal mar ayaa qeyladii waxaa kusoo baraarugay bakaylihii. Wuu iskala bixiyay, wuu halaaqyooday wuxuuna mar kale bilaabay inuu orod cagaha wax kasoo dayo asagoo usoo ordaya dhanka xarriiqa dhammaadka.

Laakiin waa mar diinkii uu dhanka kale uga tallaabay xarriiqa dhammaadka. Sidii ayaa loogu oryay bakaylihii, mar dambena waligii kuma faanin inuu orod badan yahay. Halkii ayaa faankiisii ku dhammaaday.

Su'aalo:

1. Miyaa bakayluhu aad u dheereeyay mise mid aan orod badnayn ayuu ahaa?

2. Muxuu ku faani jiray bakayluhu had iyo jeer?

3. Muxuu dhibsaday diinku?

4. Diinku muxuu soo jeediyay?

5. Yaa usoo daawasho tagay tartanka dhex maraayay bakaylaha iyo diinka?

6. Waa maxay sababta bakayluhu ugu maleeyay inuu haysto waqti badan oo uu kunasto?

7. Ilaa intee ayuu socod ku gaaray diinku?

8. Maxay xayawaannada daawanayay tartanka sacab iyo sawaxan isugu dareen?

9. Markii uu soo baraarugay bakayluhu muxuu sameeyay?

10. Sababtee darteed loogu oryay bakaylaha?

Monday, October 3, 2022

THE STORY OF THE FOX AND THE TORTOISE

Once upon a time, a fox and a tortoise were friends. The area in which they lived has been hit by a severe drought so, they have decided to move in search of a better place to live in.

So, they have started their journey. They walked for miles and miles across valleys and deserts. Weeks have turned to months. Then all over sudden, the road they were travelling on divided into two, a black road and a white one.

On seeing this, immediately the fox thought the white road would lead to a better place compared to the other one.'I am traveling on the white road, you travel on the black one' she suggested so for the humble tortoise who accepted it. He decided to put his faith in the black one.

Each one parted ways with the other.

After traveling on the white road for a while, the fox found a half way poorly built shack with holes all over the walls and the roof. Meanwhile, the tortoise carried on with the journey on the black road up until he found a very beautiful house, very warm and very comfortable.

After several weeks, there was a heavy downpour. Rain water from up and its flood have filled the fox's house. It became wet and began to shiver in that it could not withstand the problems there. Thus, the fox decided to go the tortoise's house so as to deceive it and take its good house. 

Upon arrival at he beautiful abode of the tortoise, the fox cunningly said, 'Mr. tortoise, my house is better than yours. Mine has openings everywhere. If an enemy attacks, I have an exit every corner unlike yours which has only a door, no other opening. If an enemy comes through the door, there no other exit for you'. 

She asked him to accept exchange of houses. But he refused. The fox said, 'if an enemy attacks you, never request me for support'. But one night the fox climbed up a nearby mountain to the house of the tortoise and shouted at the top of its voice imitating like an enemy.

'Xoox, xoox, xoox, xoox'. The tortoise was very frightened. He could not sleep the entire night. The following night, the tortoise hurriedly came to the fox and told it, 'I have now accepted. So, let us exchange the houses'.

The fox has overtaken the nice house of the tortoise!

Questions:

1. Who was the tortoise's friend?

2. Why have they decided to move from where they initially lived?

3. Has the tortoise traveled on the white road or he traveled on the black one?

4. What kind of a house has the fox gotten?

5. How was the house the tortoise found?

6. Using your own words, can you explain how the fox persuaded the tortoise to hand over his house to the fox in exchange of hers?

7. What do you think happened to the tortoise after he handed over the possession of his house to the fox?

8. If you were the tortoise, what would you do?




SHEEKADII DIIN IYO DAWACO




W
aabaa waxaa saaxiib ahaa diin iyo dawaco. Abaar ayaa ka dhacday halkii ay kunoolaayeen waxayna go'aansadeen inay ka guuraan.

Safarkoodii ayay bilaabeen. Waxay socdaan oo socdaanba, jidkii ay hayeen ayaa labo waddo u kala qeybsamay. Wuxuu u kala baxay jid cad iyo mid madoow. Dawacadii durba waxay mooday in jidka cad uu meel fiican tagayo.

'Jidka cad ayaan qaadayaa ee adna kan madoow qaad' sidaas ayay dawacadii kula talisay diinkii. Diinkii waa uu aqbalay waxaana uu go'aansaday inuu iimaansado jidkiisa madoow. Mid waliba wadadiisii ayuu ku dhacay oo waa la kala leexday.

Cabbaar markii jidkii cadaa ay ku socotay ayaa dawacadii waxay heshay guri jajaban oo meel walba ka duleela. Asna diinkii wuxuu socdo, oo socdo, oo socdo, waxaa uu helay gri qurux badan oo dugsoon oo raaxo miiran ah.

Dhowr asbuuc kadib, roob mahiigaan ah ayaa yimid. Dawacadii biyihii roobka iyo daadkii ayaa meel walba uga soo galay. Markii ay qoyday oo qarqar ay la adkaysan weyday, ayay go'aansatay inay qabato gurigii diinka oo gurigiisa ka sasabato. 

Markii ay timid gurigii diinka ee quruxda iyo qiimaha badnaa ay tiri, 'diinoow, gurigeyga ayaa kaaga ka fiican. Keygu meel walba waa ka furan yahay. Haddii uu col yimaado, meel walba ayaan ka bixi karaa laakiin kaagu hal albaab u qura ayuu leeyahay.Haddii irida col kasoo galo, meel kale oo aad ka bixi karto malahan'. 

Iibaddal ayay tiri. Laakiin wuu ka diiday. Waxay tiri, 'hadduu col kusoo weeraro, cawimaad haiweydiisan'. Marka, habeyn habeynada kamid ah ayay buur meesha ka dhow fuushay kadibna aad ayay u qeylisay oo u guuxday ayadoo col iska dhigeysa.

'Xoox, xoox, xoox, xoox'. Diinkii naxdin darteed wadnahaa afka yimid. Aad ayuu u naxay diinkii oo cabsi ayaa qabatay aad u daran. Subixii xigay ayaa diinkii uyimid dawacadii oo ku yiri, 'haye hadda waan aqbalay ee inoo kala baddal labada guri'.

Dawacadii sidii ayay kula wareegtay gurigii quruxda badnaa ee diinka!

Su'aalo:

1. Diinku yuu saaxiib la ahaa?

2. Waa maxay sababta ay uga guureen halkii ay markii hore ku noolaayeen?

3. Diinku ma jidka cad ayuu qaaday mise kan madoow?

4. Guri caynkee ah ayay heshay dawacadu?

5. Sidee ayuu ahaa guriga uu helay diinku?

6. Ma ka sheekeyn kartaa adigu sidii dawacadu uga sasabatay diinka gurigiisa adigoo isticmaalaya 

oraah kuu gaar ah?

7. Maxaad umalayneysaa diinka inay ku dhaceen kadib markoo kadib markii gurigiisii laga sasabtay?

8. Haaddi aad adiga diinkaas ahaan lahayd, maxaad yeeli lahayd?